Friday, 20/09/2019 - 10:08|
Chào mừng các bạn đã đến với Website của PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO thị xã Hoàng Mai
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Giáo viên và áp lực tự thân

Ngành nghề nào cũng có những áp lực của riêng mình và giáo dục cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, chưa bao giờ áp lực đối với giáo viên và sự bất an trong giáo dục cao như hiện nay trong đó có áp lực từ chính bản thân mỗi giáo viên. Áp lực nghề nghiệp không hoàn toàn xấu, minh chứng dễ thấy là một bộ phận không nhỏ giáo viên đã thể hiện được bản lĩnh, vượt qua áp lực mang niềm vui, hạnh phúc đến với học trò. 

Áp lực tự thân - thứ áp lực nội tại mà giáo viên cần chiến thắng, từ đó vượt qua được những áp lực từ các nguồn khác bên ngoài đối với nghề giáo. Trân trọng giới thiệu với các đông nghiệp ý kiến của một giáo viên về vấn đề này.

Giáo viên tự tạo áp lực cho mình

Giáo viên đang chịu bao nhiêu áp lực? Trong thời gian vừa qua rất nhiều hội thảo đã nói về vấn đề này và xung quanh đó là vô số các bài báo, các bài chia sẻ. Một thao tác trên internet với từ khóa "Áp lực giáo viên" cho ra 58 triệu kết quả. Tất cả những kết quả ấy đã chỉ ra vô số các áp lực mà xã hội, học sinh, phụ huynh, hệ thống quản lý, thể chế, kinh tế.... đang tác động lên người giáo viên và mỗi ngày bào mòn đi những đam mê của nghiệp trồng người. Những áp lực đó là có thật và vẫn đang từng ngày, từng giờ làm cho các giáo viên oằn mình lại, méo mó biến dạng.

Tuy nhiên, một thứ áp lực vẫn chưa thực sự được nhắc đến - đó là áp lực từ chính bản thân mỗi giáo viên. Áp lực tự thân - thứ áp lực nội tại mà giáo viên cần chiến thắng và từ đó vượt qua được những áp lực từ các nguồn khác bên ngoài đối với nghề giáo. Chúng ta đều biết, "năng lực của con người như cái lò xo, càng nén càng bật mạnh", và vì thế áp lực đôi khi giúp mỗi người vượt qua giới hạn của chính mình để bật lên, vươn lên một đỉnh cao nào đó.

Nhìn theo một góc độ tích cực, tự đặt áp lực cho bản thân có tác dụng thúc đẩy mỗi cá nhân phát triển theo định hướng mà cá nhân đó mong muốn. Tuy nhiên, nhìn theo góc ngược lại, áp lực tự thân đã phần nào đó, biến giáo viên thành con người khác, thậm chí đôi lúc vượt qua cả ranh giới đạo đức gây ra những vụ việc đau lòng.

Thầy giáo, cô giáo trong các vụ việc đưa ra lí do biện minh cho hành vi của mình là do áp lực thành tích của nhà trường. Nhà trường nào cũng có các quy chế thi đua gắn liền với thành tích, tuy nhiên nếu cô giáo không đặt nặng thành tích một cách hình thức mà coi trọng việc giáo dục thì sự việc này có xảy ra không? Cần nhìn nhận một cách khách quan, áp lực thành tích trong giáo dục từ đâu mà có, phải chăng từ chính mỗi giáo viên chúng ta. Trường này ganh đua thành tích với trường khác, giáo viên này ganh đua với giáo viên khác.

Nếu mỗi giáo viên, đề cao chuyên môn nghiệp vụ, đề cao hoạt động giáo dục, dành tâm huyết và đam mê cho hoạt động giáo dục mà không vì thành tích, chắc chắn mọi áp lực sẽ rời xa chúng ta và hoa thơm trái ngọt luôn ở cuối chặng đường chúng ta đã bước. Ở đích đến vinh quang đó là "những đứa trẻ sẽ thành nhân..." - sản phẩm trung tâm và quan trọng nhất của nghề giáo, cao quý hơn mọi thành tích mà mỗi cá nhân đạt được trên quãng đường nghề.

Ảnh minh họa

Một ví dụ khác, tôi cũng xin lấy từ trải nghiệm của chính bản thân mình: từ những cuộc thi Giáo viên giỏi. Tôi quan sát thấy các giáo viên đi thi đều rất căng thẳng và áp lực mặc dù Ban Giám hiệu luôn động viên, tạo điều kiện và không hề đặt áp lực về thành tích. Có những giáo viên mất cả tháng trời chuẩn bị giáo án, dạy thử rất nhiều lần và đến những ngày gần thi thì mất ngủ, sụt cân, thậm chí cứ mỗi lần thi là đau dạ dầy... và chỉ mong kỳ thi qua mau. Có những giáo viên vì danh hiệu giáo viên giỏi dàn dựng kịch bản, làm sẵn báo cáo và giao cho học sinh đến tiết dạy thì trình bày như một sản phẩm học sinh. Tôi đã từng nghe học sinh nói: Cô ơi, lớp con đóng kịch siêu cao thủ, cô ơi, lớp con toàn diễn viên. Còn học sinh một lớp khác thì nói: cô làm hết cho bọn con rồi, chỉ việc lên diễn thôi ạ...

Cá nhân tôi và tôi nghĩ cũng sẽ nhiều giáo viên không khỏi trạnh lòng khi nghe những lời từ những đứa trẻ đang trong giai đoạn hoàn thiện nhân cách để ra đời. Có phải chăng vì áp lực mà chúng ta vô tình hay hữu ý dạy các con "diễn trên một sân khấu đời", mà sự hay dở là sự đánh giá tổng thể của kịch bản, khả năng diễn xuất được thể hiện trơn tru, vẹn toàn. Ở đó diễn viên chính là người nhận giải còn các diễn viên phụ... cũng có được một bài học. Phải chăng ở góc nhìn khác đó là "lời nói dối chân thật". Để lâu dần tạo nên những lớp lang thiếu cái chất chân thực.

Đây có phải là vấn đề đạo đức... cốt lõi của nhân sinh quan mỗi người? Câu hỏi đặt ra là tại sao họ căng thẳng và áp lực đến mức tự gây tổn thương thân thể và tổn thương danh dự trong khi không bị áp chỉ tiêu thành tích, không bị ép buộc đi thi mà tự mình quyết định Thi hay Không thi. Nếu chúng ta coi trọng mỗi tiết dạy của ta, soạn bài, tìm phương pháp tối ưu cho bài giảng thường xuyên thì đến khi thi có lẽ chúng ta chỉ cần tập trung hơn một chút, tìm hiểu học sinh kỹ một chút để cải thiện kỹ thuật và phương pháp cho phù hợp với đối tượng học sinh thì chúng ta không bị căng thẳng đến vậy.

Thay đổi tư duy để giải phóng áp lực

Nếu chúng ta hạ cái tôi của mình xuống một chút, đừng lấy thể diện cá nhân, thể diện trường, gánh trên đôi vai của mình, mà mang tư tưởng cầu thị: cuộc thi là dịp để học hỏi, trao đổi, thử sức của bản thân mình, chia sẻ với nhau những kinh nghiệm hay sáng kiến giáo pháp - sư phạm của bản thân... vì một mục tiêu đem đến cho con trẻ những "khoảng trống" trong não bộ để kích thích sự ham học, sức sáng tạo của mỗi cá nhân. Có lẽ như vậy, chúng ta sẽ có tâm thế thanh thản và nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Thành tích chỉ là một trong vô số các áp lực tự thân của giáo viên nhưng là vấn đề cốt lõi chi phối các vấn đề chuyên môn, nghiệp vụ, kinh tế và cách ứng xử trong các mối quan hệ nghề nghiệp. Muốn giải phóng áp lực tự thân, theo tôi, giáo viên trước hết phải thay đổi quan điểm và tư duy về thành tích trong giáo dục.

Vậy mỗi giáo viên khi đứng trước các vấn đề áp lực mà họ đang phải chịu đựng có tự hỏi: Mình là ai (Who), mình muốn gì, mình đã làm gì, mình sẽ làm gì (What), tại sao mình làm vậy (Why) và mình phải làm như thế nào (How)? khi trả lời những câu hỏi đó, mỗi giáo viên sẽ tìm lại đam mê của mình, tìm được con đường để đi tới thành công mà không bị áp lực đè nặng.

Mỗi người phải tự chịu trách nhiệm về chính bản thân mình chứ không ai khác, vì vậy hãy giải phóng bản thân khỏi áp lực và là chính mình. Để thực sự "Mỗi ngày đến trường là một ngày vui" của cả thầy và trò với những "Lớp học hạnh phúc" ngập tràn, tạo nên những lớp người biết sáng tạo, vui sống, được làm - và biết làm những điều mình mong muốn một cách tử tế cho một xã hội phồn vinh. Và để kết thúc bài tham luận tôi xin trích dẫn câu nói của Thomas Edison: “Điều kiện tiên quyết để thành công chính là không ngừng vận dụng mọi năng lực thể chất lẫn tinh thần cho một công việc nhất định”.

 


Tác giả: BAN BIÊN TẬP
Nguồn: Trần Thị Minh Ngọc - GV Trường THPT Xuân Đỉnh, Hà Nội
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Liên kết Website
Đăng nhập
Dự báo thời tiết
Thống kê truy cập
Hôm nay : 8
Hôm qua : 23
Tháng 09 : 734
Tháng trước : 569
Năm 2019 : 6.738
Năm trước : 7.494
Tổng số : 14.859

© 2017 Bản quyền thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Hoàng Mai
Tổng biên tập: Nguyễn Viết Lộc, Trưởng phòng
Phó tổng biên tập: Nguyễn Duy Khả, Phó Trưởng phòng

Biên tập: Cao Tiến Thành
 

Địa chỉ: Khối Sỹ Tân, phường Quỳnh Dị, thị xã Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An
E-mail : hoangmai@nghean.edu.vn